شاعران استان چهارمحال و بختیاری

میرزا ابولفتح خان دهقان سامانی ملقب به سیف الشعرا و متخلص به دهقان فرزند باباخان از شاعران لطیف طبع و نغز گوی دوره قاجار است.
من ابوالفتح خان دهقانم / منشا و مولد است سامانم
نه عجب خویش در این دوران / من ابوالفتح بستی اردانم
در شکوهم امیر اسماعیل / در وقار اردشیر ساسانم
هست چندی که بسته قفسم / ناید از بام عرش اغانم
یاد آردی ای هم آوازان / از من و بشنوید الحانم
او در سال 1249 هجری قمری در سامان در ساحل زاینده رود زاده شد و پس از کسب تحصیلات ادبی و حکمی به شاعری پرداخت.
وی دیوان شعری شامل 10هزار بیت از مثنوی و غزل و قصیده دارد و یکی از نظریه پردازان نطامی گنجوی است و هزار دستان را در نطم کتاب الف لیل و لیله" هزار و یک شب" پرداخته است.

آرامگاه دهقان سامانی
در گسترده ادب فارسی عصر قاجار، هر جا سخن از دهقان سامانی به میان می آید نام او با نام مشوق وی" رکن الملک شیرازی " در آسمان ادب و فرهنگ اسلامی می درخشد.
خود شاعر نیز نام خویش را با حالت رفعی اشاره کرده است:
گرچه دهقان"ابوالفتح" نبینم هیچ فتح / من در فصل گل میخانه را در بسته اند
در راستای بیان مقام عالی اخلاقی، عرفانی و ادبی دهقان، عناوین و القاب و تعاریف بسیاری از سوی هم عصران او به کار رفته است.
یگانه لقب رسمی آن لقب سیف الشعراست و شاعر این لقب را بارها در اشعار خود ذکر کرده و در بسیاری از موارد این لقب به عنوان اسم شعری جانشین لفظ "دهقان"که تخلص او محسوب می شود، شده است:
از دو ابروی تو "سیف الشعرا" شد لقبم / زآن به تسخیر سخن تیغ زبانم دادند
زندگینامه/ زادگاه پژمان «دشتک بختیاری» در دامنه کوهساران بلند بختیاری، منتهی به «زردکوه» و در کنار سرچشمه های اصلی «رود کارون» …
زندگینامه پژمان بختیاری (۱۳۵۳ـ ۱۲۷۹)

مقدمه: زنده یاد، استاد پژمان بختیاری، محقق، مترجم و شاعر بزرگ معاصر(۱۳۵۳ـ ۱۲۷۹) از جمله شاعران و محققان برجسته کشور است که در صحنه علم و فرهنگ ایران درخشید و نامش بر صفحات زرین دفتر شعر و ادب معاصر نقش بست. پژمان آثار فراوانی در زمینه های مختلف ادبی، تاریخی و ترجمه به رشته تحریر در آورد. که بسیاری از آنها منتشر نشده است. لذا اعتبار وی را نه فقط در شاعری بلکه در عرصه نویسندگی، پژوهش، تاریخ نگاری و ترجمه هم باید در نظر گرفت. با این وصف جایگاه وی در ردیف بزرگان شعر و ادب معاصر ایران است. اگرچه سوابق درخشان وی بر اهل فن پوشیده نیست لیکن به دلایل مختلف آن چنانکه شایسته نام و اعتبار علمی و ادبی اوست، حتی در دیار پدری خود، سرزمین بختیاری، چندان مطرح نگردیده و به زندگی و آثار وی پرداخته نشده است. علاوه بر آن در منابع متعددی که به زندگی پژمان پرداخته اند، نقایص و گاه اشتباهات فاحشی به چشم می خورد. لذا این ضرورت پیش آمد، تا پژوهشی سامانمند و دقیق تری در زندگی و آثار وی صورت گیرد. در خصوص زندگینامه وی علاوه بر رجوع به منابع متعدد و پی جویی در آثار شاعر، از دانسته های محلی برخی نزدیکان و بستگان وی و در انتخاب اشعار نیز، از کتابهای: خاشاک (امیرکبیر، ۱۳۳۵)، کویر اندیشه (ابن سینا، ۱۳۴۹)، دیوان پژمان بختیاری (پارسا، ۱۳۶۸) و مجلات ادبی معتبر (از سال ۱۳۰۵ الی ۱۳۵۳)، و برخی منابع خاص استفاده گردید و در «کتاب زندگی و اشعار پژمان بختیاری» منتشر شد
حیدرعلی طالبپور بروجنی (۱۳۰۹ بروجن - ۱۹ مهر ۱۳۹۲ بروجن) شاعر اهل بروجن در استان چهارمحال و بختیاریاست. اشعار او به لهجه بروجنی هستند.
حیدرعلی طالبپور متولد اردیبهشت سال ۱۳۰۹ در محله گیرمالک(دانشسرای کنونی)شهر بروجن بود که از دوران کودکی با علاقه بسیار به سرودن شعر پرداخت و آثار او از منظر ادبیات کلاسیک و مدرن قابل تامل است.
نخستین مجموعه شعر وی در سال ۱۳۵۱با عنوان فالگوش منتشر شد. عنوان کتاب برگفته از قصیدهای بهاری است که شاعر به بهانه فالگوش رفتن شب عید، فقر و فاقه شدید برخی قشرها جامعه را با لطافت شاعرانه به تصویر میکشد.
حیدرعلی طالبپور با نام هنری حیدر آقا، یکی از شاعران ادبیات فولکور ایران بود، که با هنرمندی تمام، لجهه بروجنی را به عنوان یکی از زیرشاخههای گویش رایج فلات مرکزی ایران در اشعار فارسی متداول کرد. کتاب قلهنشین قاف حیدر طالبپور بروجنی پس از انتشار در سال ۱۳۷۸ به دلیل پرداختن به مضامین اجتماعی مورد توجه منتقدان و استادان دانشگاه قرار گرفت. این کتاب از منظر نگاه جامعهشناسانه به روابط انسانها در اجتماع، از سوی دو دانشجوی مقطع دکترای گروه ادبیات دانشگاه تهران به عنوان یک اثر قابل اتکا معرفی شد اجتماعی این شاعر پیشکسوت چهارمحال و بختیاری که دارای ماهیت طنز میباشند از تحکم و زیربنای ادبیات فاخر ایران بهرهمند است.
عمان سامانی از شاعران معروف سامان در استان چهارمحال و بختیاری است. میرزا نور الله «عمان سامانی» ملقب به تاج الشعرا از شاعران صاحب نام و پر آوازه سالهای ۱۲۵۸ تا ۱۳۲۲ قمری است، نیاکان او همه از دری سرایان، پارسی گویان و آذری سرایان اعصار خود بودهاند.
پدرش میرزا عبدالله متخلص به «ذره» مولف «جامع الانساب» و جدش میرزا عبدالوهاب سامانی متخلص به «قطره» و عمویش میرزا لطف لله متخلص به «دریا» همگی از شاعران عهد ناصری بودهاند که در دانشهای دیگر نیز دستی داشتهاند.
از آثار عمان سامانی میتوان به گنجینه الاسرار، مخزن الدرّر، معراج نامه و دیوان اشعار اشاره کرد. در این میان، مثنوی «گنجینهالاسرار» یکی از جالبترین آثار عمان سامانی درباره عرفان عاشورا است. در این مثنوی نسبتا کوتاه، نکتههای ظریفی از عشق و عرفان با بیانی هنرمندانه و گرم طرح شده است.
عمان را باید اولین شاعری نام برد که اشعار کربلایی را از قالب سوگ خارج و در قالب حماسی آمیخته به عشق و روشنگری ارائه کرد.
گنجینه الاسرار با این مطلع آغاز میشود:
کیست این پنهان مرا در جان و تن / کز زبان من همی گوید سخن
این که گوید از لب من راز کیست؟ / بنگرید این صاحب آواز کیست؟
در من اینسان خودنمایی میکند / ادعای آشنایی میکند
عمان سامانی در اواخر عمر به سامان مراجعه و آثار ارزندهای از خود به یادگار گذاشت. وی در ۱۹ ذی الحجه درگذشت و نقل است که جنازه عمان را در مسجد جامع سامان به خاک سپردند و بعدها براساس وصیت او به نجف اشراف منتقل و در وادیالسلام مدفون میشود.
بهمن رافعی بروجنی شاعر و غزل سرای ارجمند معاصر . وی در سال ۱۳۱۵ در شهرستان بروجن از استان چهارمحال و بختیاری به دنیا آمد و هم اکنون حدود چهار ، پنج دهه است که به طور جدی در اکثر سبکهای شعری از قبیل غزل ، مثنوی ، چهارپاره ، نیمائی و … طبع آزمائی می کند اما در غزل چیز دیگری ست.
استفاده از قافیه ، ردیف های کم یاب و کم استفاده وبه کارگیری ردیف های اسمی در غزل و استفاده کاملا به روز از آن ابزارها به غزل بهمن رافعی حس و حال متفاوتی می دهد . کشف های تصویری آن هم از نوع تجسمی در آثار رافعی کم نیست .از دیگر خصوصیات شعری رافعی می توان به تنوع ژانرها ، فرمهای مختلف شعری ، و نگاه دیگر گونه ی او نسبت به محیط اطراف اشاره کرد . با مطالعه شعر او متوجه می شویم جدای غزل در خیلی از قالب های دیگر هم که رافعی با خیالی آسوده به سراغشان رفته نمونه خیلی خوب می توان یافت. وی اکنون در سن ۷۰ سالگی به سر می برد .